ภูมิคุ้มกันไซเบอร์ Cyber Immunity ในท้องถิ่นปกป้องข้อมูลประชาชนและรับมือภัยไซเบอร์ยุค Agentic AI ประจำปลายเดือน 16-30 พฤศจิกายน 2569 โดยนักเขียนคอลัมนีสต์ส่องโลกดิจิทัล อ.ดร.ต้นรัก ธวัชชัย สุขสีดา คณะกรรมาธิการการเทคโนโลยีสารสนเทศ การสื่อสาร และการโทรคมนาคม วุฒิสภา วิทยากรด้านการตลาดและพัฒนาแบรนด์ อาจารย์สอนผู้เชี่ยวชาญด้านปัญญาประดิษฐ์ AI อีคอมเมิร์ซ การตลาดออนไลน์ และ ที่ปรึกษาอนุกรรมาธิการศึกษาการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เท่าทันต่อโลกดิจิทัล

Share:
ภูมิคุ้มกันไซเบอร์ cyber อ.ดร.ต้นรัก ธวัชชัย สุขสีดา

ภูมิคุ้มกันไซเบอร์ Cyber Immunity ในท้องถิ่นปกป้องข้อมูลประชาชนและรับมือภัยไซเบอร์ยุค Agentic AI ประจำปลายเดือน 16-30 พฤศจิกายน 2569 โดยนักเขียนคอลัมนีสต์ส่องโลกดิจิทัล อ.ดร.ต้นรัก ธวัชชัย สุขสีดา คณะกรรมาธิการการเทคโนโลยีสารสนเทศ การสื่อสาร และการโทรคมนาคม วุฒิสภา วิทยากรด้านการตลาดและพัฒนาแบรนด์ อาจารย์สอนผู้เชี่ยวชาญด้านปัญญาประดิษฐ์ AI อีคอมเมิร์ซ การตลาดออนไลน์ และ ที่ปรึกษาอนุกรรมาธิการศึกษาการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เท่าทันต่อโลกดิจิทัล


สวัสดีครับในยุคที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศกำลังเร่งขับเคลื่อนองค์กรสู่การเป็น “เมืองอัจฉริยะ” Smart City และนำระบบการให้บริการดิจิทัลเข้ามาปรับใช้เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่พี่น้องประชาชน ไม่ว่าจะเป็นระบบจัดเก็บภาษีท้องถิ่นออนไลน์ ระบบรับเรื่องร้องเรียนผ่านไลน์ หรือการจัดเก็บฐานข้อมูลสวัสดิการผู้สูงอายุและผู้พิการ สิ่งที่ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ควบคู่กับความสะดวกสบาย คือ “ความเสี่ยงด้านภัยคุกคามทางไซเบอร์” ที่ทวีความรุนแรงและซับซ้อนยิ่งกว่ายุคใด ๆ

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปี 2569 ที่เราได้ก้าวเข้าสู่ยุค Agentic AI หรือยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสร้างข้อความ แต่สามารถ “วางแผน ตัดสินใจ และลงมือปฏิบัติการ” ได้ด้วยตนเอง ในทางกลับกัน ฝั่งมิจฉาชีพและแก๊งคอลเซ็นเตอร์ก็ได้นำ Agentic AI มาประยุกต์ใช้เป็นอาวุธในการโจมตีระบบ รวบรวมข้อมูลเชิงลึก และสร้างรูปแบบการล่อลวงที่แนบเนียนจนแยกแยะได้ยาก

คำถามสำคัญสำหรับผู้บริหารท้องถิ่นในวันนี้จึงไม่ใช่แค่ “เรามีระบบ IT ที่ทันสมัยหรือไม่…?” แต่คือ “อปท. ของเรา มีภูมิคุ้มกันไซเบอร์ Cyber Immunity ที่เข้มแข็งพอในการปกป้องข้อมูลความเป็นส่วนตัวของประชาชนแล้วหรือยัง…?”

เมื่อภัยไซเบอร์เป้าหมายใหม่ คือ “ฐานข้อมูลท้องถิ่น” จากบทบาทหน้าที่ของผมในฐานะคณะทำงานในคณะอนุกรรมาธิการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม วุฒิสภา ซึ่งได้ร่วมศึกษาและติดตามแนวทางการบูรณาการความปลอดภัยไซเบอร์และการป้องกันปราบปรามอาชญากรรมเทคโนโลยี ผมได้ลงเป็นวิทยากรลงไปบรรยายสัมมนาหลายพื้นที่สังเกตพบว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกำลังกลายเป็นเป้าหมายที่ทรงคุณค่าของมิจฉาชีพ ด้วยเหตุผลสำคัญ 3 ประการ

1. เป็นคลังข้อมูลส่วนบุคคลขนาดใหญ่ Data Treasure Trove ที่ทาง อปท. ถือครองข้อมูลที่ไวต่อความรู้สึก Sensitive Data ของประชาชนในพื้นที่ ทั้งเลขบัตรประชาชน 13 หลัก ข้อมูลที่ดิน สิ่งปลูกสร้าง ประวัติการได้รับสวัสดิการ และเบอร์โทรศัพท์ หากข้อมูลเหล่านี้หลุดรอดไปอยู่ในมือมิจฉาชีพ จะถูกนำไปใช้เป็นข้อมูลตั้งต้นในการหลอกลวงแบบเจาะจงตัวบุคคล Deep Personalization Scam ที่มีความน่าเชื่อถือสูง

2. ช่องโหว่ด้านมาตรฐานความปลอดภัย Security Vulnerabilities อปท. หลายแห่ง โดยเฉพาะ อบต. หรือเทศบาลขนาดเล็ก ยังขาดแคลนบุคลากรสาย IT โดยตรง และขาดงบประมาณในการพัฒนาระบบรักษาความปลอดภัยสารสนเทศ ทำให้ระบบฐานข้อมูลบางแห่งยังไม่มีการเข้ารหัส Encryption หรือไม่มีระบบป้องกันการเข้าถึงที่รัดกุมเพียงพอ

3. การหลอกลวงวิศวกรรมสังคมด้วยปัญญาประดิษฐ์หรือ AI AI-Powered Social Engineering มิจฉาชีพยุคนี้ใช้ AI ในการปลอมแปลงเสียง Voice Cloning หรือสร้างเอกสารราชการปลอมที่มีตราสัญลักษณ์ อปท. อย่างแนบเนียน เพื่อโทรศัพท์หรือส่ง SMS ไปหลอกลวงประชาชนในพื้นที่ให้โอนเงิน หรือหลอกเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นให้ยินยอมเปิดเผยรหัสผ่านเข้าถึงระบบ

ซึ่งยุทธศาสตร์สร้าง “Cyber Immunity” สำหรับ อปท. ยุค 2026 คือการรับมือกับภัยคุกคามยุคใหม่ ไม่สามารถพึ่งพาเพียงแค่การติดตั้งโปรแกรมสแกนไวรัสหรือการตั้งรหัสผ่านแบบเดิมๆ ได้อีกต่อไป แต่ต้องอาศัยการสร้าง “ภูมิคุ้มกันไซเบอร์แบบบูรณาการ” ใน 3 มิติหลัก

1. สร้าง “คน” ให้เป็นแนวป้องกันแรก จุดอ่อนที่สุดของระบบความปลอดภัยไซเบอร์ มักไม่ใช่ระบบคอมพิวเตอร์ แต่คือ “มนุษย์” (Human Error) อปท. ต้องเร่งสร้างความตระหนักรู้ ให้กับข้าราชการและพนักงานทุกคน ให้เข้าใจเทคนิคการหลอกลวงยุค AI เช่น การสังเกตอีเมลแอบอ้างการไม่คลิกลิงก์แปลกปลอม และการสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยที่ไม่เปิดเผยรหัสผ่านระบบราชการให้แก่ผู้อื่น


2. ปฏิบัติตามกฎหมาย PDPA อย่างเคร่งครัด การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) และ พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ไม่ใช่เรื่องของการทำตามระเบียบเอกสารเพื่อหลีกเลี่ยงโทษปรับเท่านั้น แต่คือ “การปฏิบัติตามมาตรฐานขั้นต่ำ” ในการดูแลรักษาข้อมูลประชาชน อปท. ต้องมีการจัดทำนโยบายการเข้าถึงข้อมูลตามชั้นความลับกำหนดผู้รับผิดชอบข้อมูลและมีแผนเผชิญเหตุเมื่อเกิดเหตุข้อมูลรั่วไหล


3. ใช้ AI สู้ AI ในเมื่อมิจฉาชีพใช้ AI ในการโจมตี ฝั่งการดูแลระบบก็ต้องนำเทคโนโลยีอัจฉริยะมาใช้ในการเฝ้าระวังเช่นกัน เช่น การใช้ระบบตรวจจับการบุกรุกอัตโนมัติ การตั้งค่าระบบยืนยันตัวตนสองชั้น (Two-Factor Authentication: 2FA) ในทุกระบบงานของ อปท. และการสำรองข้อมูล (Backup) ไว้ในระบบคลาวด์ที่มีความปลอดภัยสูง เพื่อป้องกันการถูกโจมตีด้วยมัลแวร์เรียกไถ่ข้อมูล (Ransomware)


ล่าวสรุปได้ว่า ความปลอดภัยไซเบอร์ คือ “รากฐานแห่งความไว้วางใจ” การสร้างเมืองอัจฉริยะและการนำ AI มายกระดับการบริการท้องถิ่น จะไม่มีวันประสบความสำเร็จได้เลย หากปราศจาก “ความไว้วางใจ” จากประชาชน เพราะเมื่อใดก็ตามที่ประชาชนรู้สึกว่าการให้ข้อมูลกับ อปท. มีความเสี่ยงที่จะถูกนำไปหลอกลวง เมื่อนั้นการพัฒนาด้านดิจิทัลทั้งหมดจะหยุดชะงักทันที


ผู้นำท้องถิ่นในยุค 2569 จึงต้องมองว่า การลงทุนในระบบความปลอดภัยไซเบอร์และการจัดอบรมด้าน Cyber Immunity ให้กับบุคลากร ไม่ใช่ “ค่าใช้จ่ายที่สิ้นเปลือง” แต่คือ “การลงทุนในความปลอดภัยและความสุขของพี่น้องประชาชน” ซึ่งเป็นภารกิจอันทรงเกียรติที่สุดของการปกครองส่วนท้องถิ่นครับ

บทความหนังสือพิมพ์ อปท.นิวส์ : หนังสือพิมพ์รายปักษ์ ประจำปลายเดือน 16- 30 พฤษศจิกายน 2569 เพื่อการปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อพัฒนาประเทศ สู่ความเข้มแข็งและมั่นคง. เรื่อง “ภูมิคุ้มกันไซเบอร์ Cyber Immunity ในท้องถิ่นปกป้องข้อมูลประชาชนและรับมือภัยไซเบอร์ยุค Agentic AI” โดย อ.ดร.ต้นรัก ธวัชชัย สุขสีดา คณะทำงานเพื่อศึกษาแนวทางบูรณาการความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ของประเทศไทย : มิติป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยีต่อเศรษฐกิจและสังคม ในคณะอนุกรรมาธิการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ตามคำสั่งคณะกรรมาธิการการเทคโนโลยีสารสนเทศ การสื่อสาร และการโทรคมนาคม วุฒิสภา และปรึกษาประจำคณะอนุกรรมาธิการ ศึกษาการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เท่าทันต่อโลกดิจิทัลสภาผู้แทนราษฎร อาจารย์สอนด้านการตลาดออนไลน์ ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญการตลาดออนไลน์ดิจิทัล คอลัมนิสต์บทความหนังสือพิมพ์ อปท.นิวส์ วิทยากรด้านเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) วิทยากรด้านอีคอมเมิร์ซ วิทยากรหลักสูตร PDPA คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และที่ปรึกษาผู้ประกอบการยุคใหม่ ที่ปรึกษาผู้ประกอบการ SMEs อดีตกูรูที่ปรึกษาด้านดิจิทัล SCB Business Center ธนาคารไทยพาณิชย์และอดีตคณบดีฝ่ายสื่อสารและพัฒนาแบรนด์ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

คลิก โหลดอ่านฉบับเต็มหนังสือพิมพ์ อปท.นิวส์ ฟรี คอลัมนีสต์ อ.ดร.ต้นรัก

ภูมิคุ้มกันไซเบอร์ cyber อ.ดร.ต้นรัก ธวัชชัย สุขสีดา
Share: